Standardowe badanie techniczne samochodu osobowego trwa 15–30 minut i obejmuje kilkadziesiąt punktów kontrolnych podzielonych na osiem głównych kategorii. Oto dokładnie, co diagnosta sprawdza i w jakiej kolejności.
1. Identyfikacja
Diagnosta zaczyna od sprawdzenia zgodności numerów VIN — numer na tabliczce znamionowej, w dowodzie rejestracyjnym oraz wybity w ramie lub nadwoziu muszą się zgadzać. Jeśli któryś jest nieczytelny, pordzewiały lub zamieniony — sprawa trafia do OSKP do badania identyfikacyjnego.
2. Oświetlenie
Najczęstsza przyczyna odrzucenia. Sprawdzane są wszystkie lampy:
- Światła mijania — symetria, wysokość, natężenie
- Światła drogowe (długie)
- Światła pozycyjne przód i tył
- Światła stop (wszystkie trzy)
- Kierunkowskazy — kolor, częstotliwość migania (60–120 razy/min)
- Światło cofania
- Światła przeciwmgielne — przód (jeśli są) i tył (obowiązkowe)
- Oświetlenie tablicy rejestracyjnej
- Światło awaryjne (4 kierunki jednocześnie)
Jeśli żarówka się przepaliła w drodze na stację, diagnosta zatrzyma cię w tym punkcie.
3. Hamulce
Najważniejszy element badania i druga najczęstsza przyczyna negatywnych wyników. Auto staje na rolkach hamulcowych:
- Siła hamowania każdego koła osobno
- Równomierność — różnica lewo-prawo powyżej 30% = negatywny
- Hamulec ręczny — osobny test, musi trzymać auto na wzniesieniu
- Płyn hamulcowy — poziom, wizualna ocena przecieków
- Klocki i tarcze — przez wizjer, stan zużycia
4. Zawieszenie
Diagnosta podnosi auto na podnośniku i sprawdza:
- Amortyzatory — test na specjalnym stanowisku (odbijanie auta)
- Wahacze — luzy, pęknięcia, stan gumek silentblocków
- Sworznie kulowe — luzy
- Drążki — stan końcówek
- Stabilizator — gumki, łączniki
Auto, które "pływa" na drodze po tym badaniu ma szansę zostać. Auto z głośnymi stukaniami — już nie.
5. Układ kierowniczy
- Luzy na drążkach kierowniczych — sprawdzane manualnie
- Końcówki (przegubki)
- Przekładnia — stan, mocowanie
- Wspomaganie — poziom oleju, brak przecieków
- Wolny luz kierownicy — maksymalnie 30° dla auta osobowego
6. Ogumienie
- Głębokość bieżnika — minimum 1,6 mm na całej szerokości
- Jednakowy typ opon na osi (nie mieszaj letnich z zimowymi na tej samej osi)
- Stan — brak pęknięć bocznych, wybrzuszeń, obnażonej osnowy
- Ciśnienie — zgodne z naklejką na słupku drzwi
7. Nadwozie i podwozie
Pod autem, diagnosta szuka korozji i uszkodzeń w miejscach konstrukcyjnie krytycznych:
- Progi — najczęstszy problem starszych aut
- Podłużnice — struktura podwozia
- Mocowania amortyzatorów ("kielichy")
- Miski olejowe, osłony, osłony przegubów napędowych
- Drzwi — zawiasy, zamki, szyby
- Maska i klapa — mocowanie, zamknięcia awaryjne
8. Emisja spalin
Na analizatorze — pomiar:
- CO (tlenek węgla) — norma dla auta z katalizatorem: 0,3%
- HC (węglowodory) — norma do 200 ppm
- Dymienie (dla diesli) — współczynnik k, norma do 1,5 m⁻¹
- Lambda — dla aut z katalizatorem, powinna być 1,0 ±0,03
Auto ze świecącą się kontrolką "Check Engine" (zwłaszcza jeśli dotyczy układu emisji) = problem.
9. OBD i elektronika
Od 2023 roku diagnosta podłącza skaner OBD i patrzy na aktywne błędy systemów bezpieczeństwa:
- ABS — świecąca kontrolka = wynik warunkowy lub negatywny
- ESP — to samo
- Poduszki powietrzne — aktywny błąd = problem
- Hak holowniczy z kierunkowskazami — podłącza tester haka, sprawdza że kierunkowskazy na przyczepie działają
10. Wyposażenie
Diagnosta prosi o pokazanie:
- Trójkąta ostrzegawczego (homologowanego)
- Gaśnicy — z aktualną datą przeglądu na nalepce
- Apteczki (dla niektórych kategorii — taxi, nauka jazdy)
- Pasów bezpieczeństwa — wszystkie sprawne, zaciągają się
- Lusterek — wszystkie, bez pęknięć
- Klaksona — działa
- Wycieraczek i spryskiwaczy
Klasyfikacja usterek
Po każdym punkcie diagnosta zapisuje ocenę:
- Usterka drobna — nie wpływa na wynik, tylko notatka
- Usterka istotna — wynik warunkowy, 14 dni na naprawę z prawem jazdy
- Usterka stwarzająca zagrożenie — wynik negatywny, zakaz jazdy
Granica bywa cienka. Np. pęknięta szyba może być drobną usterką (jeśli nie w polu widzenia) albo istotną (jeśli biegnie przez pół szyby).
Prawo do odwołania
Jeśli nie zgadzasz się z oceną diagnosty, masz prawo poprosić o ponowną weryfikację przez innego diagnostę tej samej stacji. Jeśli to nie pomoże — odwołanie do Transportowego Dozoru Technicznego w ciągu 14 dni.
